Z jaką siłą dokręcić głowicę w motorze?

Dokręcanie głowicy w motorze wymaga niezwykłej precyzji, odpowiedniej siły oraz zachowania ściśle określonej kolejności i procedur. Moment dokręcenia śrub głowicy silnika musi być zgodny z wytycznymi producenta i wykonywany zawsze przy użyciu klucza dynamometrycznego. Prawidłowe dokręcenie zapewnia szczelność głowicy, unika deformacji pod wpływem temperatur i ciśnienia oraz gwarantuje niezawodność pracy jednostki napędowej. W praktyce oznacza to konieczność pracy etapowej: kilkukrotnego dokręcania śrub specjalistycznym narzędziem i wykonywania czynności na zimnym silniku. Odpowiedź na pytanie, z jaką siłą dokręcić głowicę w motorze, jest konkretna i zależy od zastosowania kilku głównych zasad oraz respektowania siły podanej przez producenta, wyrażonej zawsze w niutonometrach.

Dlaczego siła dokręcania głowicy jest tak istotna?

Siła dokręcenia śrub głowicy ma kluczowe znaczenie dla szczelności i trwałości silnika. Zbyt słabe dokręcenie prowadzi do nieszczelności uszczelki i nagrzewania się elementów, a zbyt mocne powoduje ryzyko deformacji, a nawet pęknięcia głowicy lub bloku silnika. Dokręcenie z określoną precyzją zapobiega także przesadnemu rozciąganiu śrub, które są często jednorazowe i pracują w bardzo trudnych warunkach. Odpowiednia siła niweluje również różnice powstałe w wynik rozgrzewania i chłodzenia silnika podczas eksploatacji, zabezpieczając elementy przed wypaczeniem.

Jak prawidłowo dokręcić głowicę silnika?

Proces dokręcania głowicy silnika zaczyna się od dokładnego oczyszczenia powierzchni przylegających, nałożenia nowej uszczelki oraz (w przypadku deformacji) użycia silikonu do dodatkowego uszczelnienia. Kluczowe jest zastosowanie nowych lub sprawdzonych śrub głowicy i pokrycie ich smarem montażowym. Wszystkie czynności wykonuje się wyłącznie na zimnym silniku.

Następnie śruby wkręca się lekko ręcznie. Samo dokręcanie przebiega wieloetapowo – w kilku kolejnych cyklach przy coraz większym momencie obrotowym. Pierwszy etap to zwykle dokręcenie śrub do kilku- czy kilkudziesięciu niutonometrów (np. 20, 35 lub 40 Nm), w następnym etapie do wyższej wartości (np. 60 Nm). Kolejne kroki to dokręcanie kątowe, czyli obracanie śruby o zadany kąt (np. 90°, a następnie kolejna „ćwiartka” – kolejne 90°). Łącznie daje to cztery etapy: dwa momentowe i dwa kątowe.

Kolejność dokręcania przebiega zawsze od środka głowicy (między cylindrami 2 i 3) ku zewnętrznym skrajom i przeciwległym stronom, symetrycznie. Nawet bez podanego schematu kierować się należy zasadą śrub przeciwległych, zaczynając od centrum, zgodnie z typowymi schematami producentów.

Jaki jest prawidłowy moment dokręcania głowicy?

Prawidłowa siła dokręcenia śrub głowicy podana jest indywidualnie przez producenta silnika, lecz w praktyce najczęściej stosuje się wartości z zakresu 20–60 Nm podczas dwóch pierwszych etapów momentowych. Potem następuje dokręcanie kątowe: śruba jest obracana o 90° i kolejny raz o 90° – łącznie 180°. Przykładami spotykanych wartości są: 20 Nm + 60 Nm, potem 90° + 90°, lub 35 Nm, 60 Nm, potem dwa razy 90°. Różnica między minimalną a maksymalną siłą dokręcenia nie powinna przekraczać 10 N (1 kg), co chroni głowicę i blok przed nierównomiernym naprężeniem.

Niektóre nowoczesne jednostki stosują jeszcze prostsze procedury, ograniczając się do dokręcania kątowego, by zapewnić jeszcze większą powtarzalność naprężeń i ułatwić serwis. Bez względu na procedurę ważne jest przestrzeganie wartości momentu i kolejności oraz świadome, staranne wykonywanie wszystkich kroków, najlepiej z kontrolą luzów po eksploatacji silnika.

Najnowocześniejsze narzędzia i trendy w dokręcaniu głowicy

Obecnie stosuje się specjalistyczne zestawy śrub głowicy z uszczelkami, pozwalające na szybki, bezbłędny i trwały montaż. Producenci rekomendują korzystanie z kluczy dynamometrycznych z dokładną podziałką i wskaźnikiem kąta dokręcania, które nie tylko precyzyjnie kontrolują siłę, ale także rejestrują przebieg procedury. Coraz więcej producentów odchodzi od momentów siły na rzecz dokładnego ustawiania kąta dokręcania, co minimalizuje ryzyko błędów wynikających z różnic w śrubach i warunkach smarowania – takie podejście jest standardem w najnowszych silnikach benzynowych i wysokoprężnych.

Ważną rolę pełni także dobór odpowiedniego smaru montażowego oraz stosowanie wyłącznie nowych części – szczególnie śrub rozciągliwych, które po każdym demontażu wymagają wymiany na nowe. Pomija się również czynności takie jak dokręcanie na nagrzanym silniku, co mogłoby zakłócić rozkład naprężeń i doprowadzić do uszkodzeń. Wieloetapowość procesu oraz kontrola każdego etapu przez użycie precyzyjnych kluczy zapewnia długą żywotność i bezawaryjność jednostki napędowej.

O czym pamiętać podczas dokręcania głowicy w motorze?

Dokręcanie głowicy wymaga nie tylko znajomości wartości momentów obrotowych, ale i ścisłego przestrzegania kilku fundamentalnych zasad:

• Stosowanie nowych śrub, smaru montażowego i zawsze czystych, odtłuszczonych powierzchni
• Wykonywanie wszystkich operacji na zimnym silniku
• Dokręcanie w kilku etapach: najpierw z użyciem określonego momentu, następnie kątowe – zgodnie ze schematem producenta
• Zachowanie ściśle określonej kolejności: od środka do zewnątrz, symetrycznie
• Kontrola po pierwszym uruchomieniu i zalecane dodatkowe dokręcenie po kilkudziesięciu kilometrach, jeśli producent na to zezwala

Właściwie przeprowadzony proces zapewnia szczelność, niezawodność i przeciwdziała kosztownym naprawom oraz awariom silnika w przyszłości.