Jakie długie gwoździe do łat wybrać na dach?

Wstęp

Dobór długości gwoździ do łat dachowych ma kluczowe znaczenie dla trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji dachowej. Najważniejsze parametry, które należy uwzględnić to: odpowiednie zakotwienie w krokwi oraz wybór gwoździ o właściwej odporności na korozję i wyrwanie. Źle dopasowane gwoździe prowadzą do szybkiego rozluźnienia konstrukcji lub poważnych uszkodzeń dachu już w pierwszych latach eksploatacji^[1].

Znaczenie długości gwoździ do łat dachowych

Kluczowe jest to, aby długość gwoździ do łat pozwalała na pewne i trwałe zamocowanie łaty oraz ewentualnej kontrłaty do krokwi. Standardowo przyjmuje się, że gwóźdź musi wniknąć w krokiew na głębokość minimum 2,5–3 grubości łaty, co oznacza, że powinien być dłuższy niż suma poprzecznych elementów konstrukcji (łata, kontrłata) oraz umożliwić zakotwienie powyżej 5 cm w samej krokwi^[1][2][3]. Dla większości dachów zalecana jest długość 80–100 mm do łat, natomiast montaż łat na kontrłatach wymaga gwoździ o długości 100–120 mm. Optymalnym wyborem są modele 90–100 mm do łat oraz 100–120 mm do montażu na kontrłatach^[2][3][4][5].

Wybór zbyt krótkiego gwoździa prowadzi do utraty sztywności mocowania – elementy pracują, a cała konstrukcja łat pod pokryciem stopniowo się osłabia. Użycie zbyt długiego gwoździa niesie ryzyko uszkodzenia konstrukcji dachowej przez przebicie na wylot lub pojawienie się mostków termicznych^[1][3].

Rodzaj gwoździ i wpływ twardości drewna

Najlepsze rezultaty daje zastosowanie gwoździ pierścieniowych lub skrętnych, które dzięki swojej budowie „klinują się” we włóknach drewna i skutecznie opierają cyklicznym obciążeniom wiatrem czy zmianom temperatury. Są one znacznie bardziej odporne na wyrwanie niż gwoździe gładkie^[1][2][6].

Kolejny czynnik to twardość drewna – miękkie drewno (sosna, świerk) umożliwia użycie gwoździ o mniejszej średnicy (najczęściej 4,0 mm), natomiast do twardszych rodzajów drewna (np. modrzew, dąb) wymagane są grubsze gwoździe (około 4,2 mm), najlepiej także z ostrym czubkiem do ograniczenia rozszczepiania^[2][3][8]. Drewno konstrukcyjne klasy C24 jest najczęściej wykorzystywane do produkcji łat dachowych^[1][6].

Parametry techniczne i ochrona przed korozją

Wybierając gwoździe do łat należy zwrócić uwagę na zabezpieczenie antykorozyjne, zwłaszcza jeśli dach będzie narażony na wilgoć i zmienne warunki atmosferyczne. Zaleca się stosowanie gwoździ z ocynkowanej stali ogniowej o powłoce grubości 50–70 µm lub ze stali nierdzewnej^[1][2][7]. Właściwa powłoka cynkowa to gwarancja odporności na rdzę w długim okresie eksploatacji dachu.

Wytrzymałość łączenia zależy także od przekroju samej łaty i kontrłaty oraz od obciążeń – im większe przewidywane obciążenia (śnieg, wiatr), tym solidniejsze powinno być mocowanie wraz z wyborem dłuższych gwoździ oraz wytrzymalszego typu (skrętny/pierścieniowy)^[1][3][8]. Zawsze należy sprawdzić zalecenia producenta pokrycia dachowego dla danej technologii układania^[3].

Mechanizm montażu i typowe błędy

Prawidłowo dobrany gwóźdź w przebiegu montażu najpierw przebija łatę (na przykład 4 cm), potem kontrłatę (około 2,5 cm), a następnie zagłębia się w krokiew na zalecane minimum 5 cm. Budowa pierścieniowa lub skrętna gwarantuje zakleszczenie włókien drewna i minimalizuje ryzyko rozluźnienia po latach cyklicznych naprężeń^[1][3][6].

Najczęściej spotykanym błędem jest stosowanie zbyt krótkich gwoździ, co powoduje niewystarczające zakotwienie i szybkie obluzowanie łaty, szczególnie w miejscach najbardziej narażonych na oddziaływanie wiatru^[3]. Równie ważne jest unikanie zbyt dużych średnic w przypadku miękkiego drewna, by nie powodować jego pękania.

Podsumowanie: Jakie gwoździe wybrać?

Podstawową zasadą jest użycie gwoździ do łat o długości odpowiadającej co najmniej sumie grubości łaty, kontrłaty oraz 5 cm głębokości wkręcenia w krokiew. Standard to 80–100 mm dla łat (najlepiej 90–100 mm) i 100–120 mm dla montażu na kontrłatach^[2][3][4][5]. Zawsze należy korzystać z modeli o odpowiedniej powłoce antykorozyjnej oraz strukturze pierścieniowej lub skrętnej^[1][6][7].

Dobór długości i rodzaju gwoździa powinien również uwzględniać rodzaj drewna i oczekiwane obciążenia klimatyczne. To gwarantuje trwałość i niezawodność konstrukcji dachowej przez długie lata^[1][3][8].

Źródła:

1. https://budomatprus.pl/jak-dobrac-idealne-gwozdzie-do-mocowania-lat-dachowych/
2. https://marcopol.pl/jakie-gwozdzie-do-lat-i-kontrlat-praktyczny-poradnik-blog-marcopol/
3. https://floriancentrum.com.pl/blog/jakie-gwozdzie-do-deskowania-dachu/
4. https://klose.pl/jakie-gwozdzie-do-lat-i-kontrlat-wybieramy-idealne/
5. https://pl.onduline.com/pl/wlasciciel-domu/blog/dachy/jakich-gwozdzi-na-dach-potrzebujesz
6. https://pruszynski.com.pl/warto-wiedziec/laty-dachowe-w-konstrukcji-dachu/
7. https://www.industria24.pl/blog/jakie-gwozdzie/
8. https://andvari.pl/jakie-gwozdzie-do-lat-i-kontrlat-wybieramy-idealne/
9. https://www.mixtools.pl/pl/blog/Krokwie,-laty,-deskowanie-dachu-gwozdzie-czy-wkrety/52
10. https://marcopol.pl/jakie-gwozdzie-do-deskowania-dachu-wybrac/