Altana ogrodowa to nie tylko element dekoracyjny ogrodu, ale przede wszystkim praktyczne miejsce wypoczynku, które – odpowiednio zaprojektowane i wykonane – przetrwa wiele sezonów użytkowania. Poniżej przedstawiamy kompletny przewodnik, jak zbudować altanę ogrodową, aby była w pełni dopasowana do indywidualnych potrzeb użytkownika oraz wymagań terenu i warunków pogodowych.
Wybór projektu i kluczowych materiałów
Najważniejsze na etapie planowania jest dopasowanie wielkości i kształtu altany ogrodowej do konkretnej przestrzeni i potrzeb funkcjonalnych. Podstawowe konstrukcje bazują zwykle na 8 słupach nośnych, 8 belkach górnych oraz 8 krokwiach dachowych, choć ostateczna liczba elementów zależy od rozmiaru i wybranego projektu [2][6]. Przy projektowaniu uwzględnia się także spadek dachu, kierunek wiatru oraz planowany sposób użytkowania altany [2][4][5].
Materiał najczęściej stosowany do budowy altany to drewno iglaste (świerk, sosna, modrzew), ewentualnie dąb, odpowiednio impregnowane dla zwiększenia trwałości [2][4]. Drewno musi być chronione przed bezpośrednim kontaktem z ziemią i wodą, dlatego każdy słup montowany jest w stalowej kotwie [1][4]. Do wykończenia dachu wykorzystuje się gont bitumiczny, blachę lub poliwęglan, natomiast na podłogę nadają się deski heblowane lub kostka brukowa [1][2][4][5].
Fundamenty i przygotowanie terenu
Stabilność całej konstrukcji zależy od właściwego przygotowania fundamentów. Najczęściej stosuje się stopy betonowe lub bloczkowe fundamenty punktowe o głębokości od 50 do 100 cm, w zależności od rodzaju gruntu oraz wielkości altany [2][3][4][7]. Odległość między otworami fundamentowymi powinna wynosić minimum 1 metr [7].
Na początku należy dokładnie wyznaczyć miejsce budowy za pomocą sznurka i palików oraz usunąć wszelkie przeszkody terenowe. Po wykopaniu otworów fundamentowych zaleca się wykonanie zbrojenia oraz zalanie fundamentów betonem. Czas wiązania betonu wynosi od 24 do 48 godzin [2][6]. Kotwy stalowe umieszcza się w świeżym betonie, co pozwala na trwałe zamocowanie słupów, chroniąc drewno przed wilgocią [1][2][4][7].
Montaż konstrukcji nośnej
Po przygotowaniu stabilnych fundamentów następuje etap montażu konstrukcji nośnej altany. Wykorzystuje się tutaj słupy drewniane o wymiarach minimum 10×10 cm lub 70×70 mm, które należy dokładnie wypionować i zamocować w kotwach stalowych [1][2]. Kolejno montuje się belki poziome, tworzące szkielet, a następnie krokwie dachowe, na których spoczywać będzie poszycie dachu [1][2][5][6].
Do łączenia elementów szkieletu stosuje się metalowe kątowniki, narożniki oraz śruby. Ważne jest zastosowanie odpowiednich narzędzi – piły, wiertarki, poziomicy i młotka – aby zapewnić precyzyjne dopasowanie i stabilność konstrukcji [1][5][6].
Budowa dachu, podłogi i elementów wykończeniowych
Poszycie dachu powinno być lekkie i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Popularne materiały to gont bitumiczny (ekologiczne rozwiązanie), blacha lub poliwęglan [2][4][6]. Dach zazwyczaj projektuje się z niewielkim spadkiem, co umożliwia skuteczne odprowadzanie wody i ogranicza ryzyko butwienia drewnianych elementów [2][4].
Podłogę przygotowuje się z desek heblowanych lub kostki brukowej. Deski montuje się na legarach, nie mogących mieć bezpośredniego kontaktu z gruntem, aby zapobiec nasiąkaniu wilgocią [1][2][4][5]. Do zamontowania ścianek bocznych używa się gotowych paneli, dostępnych w typowych wymiarach 180×120 cm oraz 90×120 cm [6]. Dodatkowo można zastosować okna, drzwi oraz proste meble ogrodowe dostosowane do rozmiaru altany [1][5].
Wykończenia, impregnacja i personalizacja
Ostatnim etapem jest zabezpieczenie oraz indywidualne wykończenie altany ogrodowej. Wszystkie elementy drewniane muszą zostać zaimpregnowane preparatem zabezpieczającym przed wilgocią i szkodnikami [1][2][4][7]. Stosowanie impregnatów podnosi żywotność drewna, chroni je przed pleśnią i butwieniem. Już na etapie projektu należy wyznaczyć miejsca, które mogą być narażone na szczególne działanie pogody – dotyczy to zwłaszcza górnych partii słupów oraz styków ścian z dachem [2][4][7].
Wybór elementów dekoracyjnych powinien być dostosowany do charakteru ogrodu. Aktualne trendy kładą nacisk na zastosowanie ekologicznych materiałów i prostotę formy, ale ostateczny wygląd altany zależy wyłącznie od preferencji użytkownika [2][4][6].
Montaż zestawu modułowego – alternatywa dla samodzielnej budowy
Dla osób, które chcą skrócić czas budowy, interesującą opcją są altany ogrodowe w systemie modułowym. Zestawy takie zawierają już precyzyjnie przycięte i przygotowane elementy drewniane, instrukcję montażu oraz niezbędne akcesoria [4][6]. Czas samodzielnego montażu konstrukcji wynosi zwykle od 5 do 10 godzin – 5 godzin na postawienie konstrukcji oraz kolejne 4-5 godzin na montaż dachu [2][6].
Modułowy charakter pozwala użytkownikowi dowolnie konfigurować ściany pełne i ażurowe, decydować o stopniu zabudowania altany oraz jej dodatkowym wyposażeniu. Tego typu rozwiązania szczególnie zyskują na popularności wśród osób ceniących szybki efekt oraz wygodę użytkowania [4][6].
Podsumowanie
Budując altanę ogrodową dopasowaną do własnych potrzeb, należy skrupulatnie zaplanować każdy etap: od wyboru lokalizacji i projektu, poprzez właściwy dobór materiałów, aż po szczegóły montażu i wykończenia. Fundamenty odpowiadają za długowieczność całej konstrukcji, a jakość użytego drewna oraz sposób jego zabezpieczenia przesądzają o trwałości altany. Współczesne trendy promują zastosowanie drewna impregnowanego i ekologicznych materiałów oraz coraz częściej – modułowe zestawy, które pozwalają zbudować konstrukcję nawet w kilka godzin. Przemyślany projekt i dbałość o szczegóły zapewnią wieloletnią satysfakcję z posiadania funkcjonalnej i estetycznej altany ogrodowej.
Źródła:
- [1] https://portalnarzedzi.pl/artykul/jak-zbudowac-altane-ogrodowa-czy-domek-dla-dzieci/
- [2] https://www.obi.pl/porady-i-inspiracje/ogrod-i-wypoczynek/garaze-i-domki-ogrodowe/altana-ogrodowa-jak-zrobic-ja-samodzielnie
- [3] https://www.mgprojekt.com.pl/blog/wp-content/uploads/2017/05/Altana-ogrodowa.pdf
- [4] https://www.vidaron.pl/poradnik/budowa-altany-ogrodowej-instrukcja-krok-po-kroku
- [5] https://kadax.pl/blog/budowa-altany-ogrodowej-krok-po-kroku-lista-materialow
- [6] https://ogrodosfera.pl/blog/montaz-drewnianej-altany-ogrodowej-krok-po-kroku
- [7] https://www.fischerpolska.pl/pl-pl/fischer-stories/aktualnosci/jak-zbudowac-altane-instrukcja-krok-po-kroku
Makra-Met to profesjonalny portal branżowy, który od 2024 roku dostarcza ekspercką wiedzę z zakresu przemysłu metalowego. Realizując nasze motto „Przemysłowe trendy wykute w metalu”, łączymy praktyczne doświadczenie z innowacyjnym podejściem do branży.