Belka dachowa jak uraz przy palcu co warto wiedzieć?

Zwichnięcie palca jest jednym z częstszych urazów w obrębie dłoni i stopy, które prowadzi do całkowitego przemieszczenia powierzchni stawowych kości względem siebie oraz utraty kontaktu stawowego bez złamania kości. Te poważne obrażenia mogą dotyczyć zarówno palców ręki, jak i stopy, skutkując wyraźnym zniekształceniem, bólem i nagłym ograniczeniem ruchomości. Artykuł wyjaśnia, czym jest zwichnięcie palca, jak przebiega uraz oraz co zrobić, gdy wystąpi kontuzja.

Definicja i mechanizm zwichnięcia palca

Zwichnięcie palca polega na całkowitym przemieszczeniu powierzchni stawowych kości palca względem siebie przy utracie kontaktu stawowego, co fundamentalnie różni się od podwichnięcia, które oznacza jedynie częściowe przemieszczenie[1]. Zwichnięcie bardzo często dotyczy palców ręki lub stopy, a podstawową przyczyną najczęściej jest silne uderzenie w koniuszek wyprostowanego palca, co prowadzi do przeprostu w stawie[1]. Następuje wtedy nagła utrata integralności struktur stabilizujących staw, takich jak torebka stawowa oraz więzadła poboczne i krążkowe[1].

W chwili urazu dochodzi do rozerwania lub rozciągnięcia torebki stawowej i więzadeł, czasem może wystąpić także oderwanie fragmentu kostnego z miejsca przyczepu struktur stabilizujących[1]. Siła zewnętrzna odpowiedzialna za uraz – np. uderzenie piłką w końcówkę palca – powoduje przeprost i właściwe przemieszczenie trzonów kości palca[1].

Objawy oraz skutki urazu palca

Najbardziej widocznymi objawami zwichnięcia palca są nagłe zniekształcenie palca (często typowe grzbietowe załamanie), występowanie silnego, narastającego bólu, szybki obrzęk w miejscu urazu oraz ograniczenie ruchomości, które może zablokować możliwość dalszego prostowania lub zginania[1]. Uraz często prowadzi również do rozerwania więzadeł i uszkodzenia powierzchni stawowych.

W poważniejszych przypadkach może dojść do uszkodzenia ścięgien palca, a nawet do urazów naczyń krwionośnych, szczególnie jeśli siła urazu jest bardzo duża lub działała pod niekorzystnym kątem[2][5]. Tego rodzaju powikłania zdarzają się także częściej u dzieci, których tkanki są bardziej elastyczne, ale ryzyko ryzykownych następstw – np. rozerwania torebki stawowej – pozostaje istotne[1].

Diagnostyka i klasyfikacja urazu

Pierwszym krokiem po zwichnięciu palca jest natychmiastowa stabilizacja i unieruchomienie uszkodzonego miejsca wraz ze skierowaniem na badanie RTG, które jest niezbędne do potwierdzenia urazu i wykluczenia współistniejącego złamania bądź powikłań w obrębie kości[1]. Zgodnie z klasyfikacją medyczną ICD-10 urazy ręki, w tym uszkodzenia naczyń oraz ścięgien palca i nadgarstka, oznaczane są kodami S65.7 i S66.2[2].

Kierunek działania siły decyduje o typie zwichnięcia, na przykład grzbietowy kierunek wymusza typowe odwiedzenie końcówki palca w stronę grzbietową, natomiast urazy boczne mogą prowadzić do dodatkowego uszkodzenia struktur więzadłowych[1]. W sytuacji kiedy siła urazu jest bardzo duża, istnieje ryzyko uszkodzenia nie tylko więzadeł, ale także ścięgien i naczyń, co może prowadzić do powikłań wymagających interwencji chirurgicznej[2][5].

Leczenie zwichnięcia palca

Leczenie zwichnięcia palca rozpoczyna się od reposycji – czyli odprowadzenia powierzchni stawowych na właściwe miejsce – a następnie wymaga odpowiedniego unieruchomienia stawu w pozycji funkcjonalnej przez kilka tygodni[1]. Proces ten ma na celu umożliwienie zrostu torebki stawowej oraz więzadeł, a u dzieci zwraca się szczególną uwagę na regularne kontrole z powodu większej elastyczności tkanek i ryzyka zarośnięcia stawu lub ograniczenia ruchu[1].

Jeśli urazowi towarzyszy przecięcie ścięgna lub powikłania naczyniowe, leczenie może być znacznie dłuższe i wymagać interwencji chirurgicznej oraz rehabilitacji[5]. W typowych przypadkach, jeśli odprowadzenie zwichnięcia przebiega bez komplikacji, pierwsze zabiegi podejmuje się w ciągu minut do godzin od wystąpienia urazu, jednak pełne leczenie z dojściem do pierwotnej sprawności i bezbólowego zakresu ruchów trwa łącznie tygodnie, a czasem nawet dłużej – w zależności od struktury i zakresu uszkodzeń[1].

Powikłania oraz prewencja powtarzających się urazów

Nieprawidłowo zaopatrzone lub przeoczone zwichnięcie palca może prowadzić do trwałego zniekształcenia, przewlekłego bólu, sztywności stawu lub wtórnych zmian zwyrodnieniowych[1][5]. W następstwie poważniejszych zwichnięć możliwe są także powikłania naczyniowe (urazy oznaczone kodem ICD-10 S65.7) oraz poważne uszkodzenia ścięgien lub mięśni (ICD-10 S66.2)[2]. W przypadkach powikłań wymagane jest specjalistyczne leczenie i często długotrwała rehabilitacja.

Zapobieganie urazom tego typu obejmuje przede wszystkim ochronę palców w sytuacjach podwyższonego ryzyka oraz odpowiednie rozgrzewanie mięśni i tkanek okołostawowych przed aktywnością fizyczną[1]. Edukacja w zakresie pierwszej pomocy i świadomość potencjalnych zagrożeń pozwalają znacznie ograniczyć liczbę powikłań pourazowych.

Podsumowanie – najważniejsze informacje

Zwichnięcie palca to uraz skutkujący przemieszczeniem kości w obrębie stawów, który wymaga natychmiastowej stabilizacji oraz medycznej diagnostyki RTG[1]. Kluczowe jest szybkie i zgodne z wytycznymi postępowanie, szczególnie w celu uniknięcia trwałego zniekształcenia lub zaburzeń funkcji ręki lub stopy. Skuteczne leczenie obejmuje repozycję i okresowe unieruchomienie, natomiast przy współistniejących powikłaniach może być konieczna interwencja chirurgiczna oraz specjalistyczna rehabilitacja[1][2][5].

Każdy uraz palca, który prowadzi do widocznego zniekształcenia, silnego bólu i ograniczenia ruchomości, powinien być niezwłocznie zdiagnozowany przez lekarza celem potwierdzenia rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Źródła:

• [1] https://polecanyortopeda.pl/zwichniecie-palca-u-reki-stopy-przyczyny-objawy-leczenie/
• [2] https://warto-odszkodowania.pl/odszkodowanie-za-utrate-palcow/
• [5] https://nowaortopedia.pl/zabiegi-operacje/operacje-lokcia-reki/urazy-palca-reki